Nieuwe wereld, nieuwe ziekten
In de zeventiende eeuw ontvouwde de wereld zich voor Europa.
Handelsexpedities naar de koloniën en nieuw ‘ontdekte’ gebieden in Oost- en West-Europa brachten niet alleen allerlei nieuwe goederen, maar ook nieuwe ziekten naar Europa. De kaart gemaakt door de Amsterdamse cartograaf Jan Blaeu is een goede historische marker van deze ontwikkelingen.
De industriële ontwikkelingen van de achttiende en negentiende eeuw zou Europa nog dichter bij de rest van de wereld brengen. De lege plekken op Blaeu’s kaart werden ‘ingevuld’ door Europeanen die steeds dieper doordrongen in nog nooit eerder ontgonnen gebieden.
Bij contacten tussen Europa en Amerika werden niet alleen goederen uitgewisseld, maar ook ziekten. De introductie van de Europese pokken werd menig inheemse bevolking in Zuid-Amerika fataal. De meeste ziekten verspreidden zich vanuit Europa naar de rest van de wereld, maar syfilis, wat oorspronkelijk uit de Amerikaanse landen kwam, zou later talloze slachtoffers eisen in Europa.
Modern transport zoals snellere schepen, treinen en later ook vliegtuigen creëerden de ideale omstandigheden voor pandemieën als de griep, die uit Azië kwam, of tuberculose die zich vanuit Europa over de hele wereld verspreidde.
How to cite this page
Bart Grob, 'Nieuwe wereld, nieuwe ziekten', Inventing Europe, http://www.inventingeurope.eu/story/new-world-new-diseases
Sources
- Donkersloot-de Vrij, Marijke. Drie generaties Blaeu: Amsterdamse Cartografie en Boekdrukkunst in de Zeventiende Eeuw. Zutphen: Walburg Pers, 1992.
- Hellinga, Gerben Graddesz. “De Atlas Maior van Blaeu 1662.” In Geschiedenis van Nederland: De Canon van ons Vaderlands Verleden. Zutphen: Walburg Pers, 2007.
